Girne Elektronik Atıklar Nasıl Değerlendirilir?

Kodu: girne elektronik

Elektronik Atıklar Nasıl Değerlendirilir?

 

 Elektronik atık, fazla, bozuk ve eski elektronik cihazlardan ürettiğimiz çöplerdir. Elektronik cihazlar, çeşitli toksik ve tehlikeli kimyasallar malzemeler içerdiği için uygun şekilde bertaraf edilmesi gerekir. Girne elektronik atıkların geri dönüşümü, yeni ürünlerde kullanmak üzere eski cihazlardan malzeme geri kazanma işlemidir.

 

 Birleşmiş Milletler Üniversitesi'nin Küresel e-atık izleme raporuna göre, her yıl yaklaşık 50 milyon metrik ton elektronik ürün atık oluşmaktadır. Elektronik atıkların geri dönüşüm oranları oldukça zayıftır. Elektronik atıkların geri kazanımı, iklim değişikliğini yavaşlatmak ve çevrede oluşabilecek zararı önlemek için hayati önem taşır.

 

 Elektronik Atık Nedir?

 

 Sıklıkla değiştirilen Girne elektronik ürünler elektronik atıkların büyük bir bölümünü oluşturur. Cep telefonu, TV, bilgisayar, dizüstü bilgisayar ve tablet elektronik atıkların büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Küresel olarak, her yıl nüfusun yaklaşık %25'ine cep telefonu satılmaktadır ve 500 milyona yakın kullanılmayan cep telefonunun insanların evlerinde biriktiği tahmin edilmektedir.

 

 Buzdolabı, derin dondurucu ve diğer soğutma ekipmanları, elektrik süpürgesi, tost makinesi, video kameralar, monitör ve ekranlar, video oyunları, tozlu raflara kaldırılan radyolar, LED ampuller, floresan, termostatlar ve para otomatları da elektronik atığa kapsamına girer.

 

 Dünyadaki Elektronik Atık Problemi

 

 Birleşmiş Milletler (BM) raporuna göre, dünyada sadece 2018 yılında 48,5 milyon ton elektronik atık üretilmiştir. İstatistiklere göre ise bu atığın sadece %20'si geri dönüştürülmüştür. Böyle devam edildiği takdirde, BM 2050 yılına kadar 120 milyon ton elektronik hurda oluşacağını tahmin etmektedir.

 

 Elektronik atıklarda bulunan en yaygın maddeler arasında kadmiyum, kurşun, kurşun oksit, antimon, nikel ve cıva bulunmaktadır. Bu toksik elementler nehirleri, gölleri ve denizleri kirletir ve ekosistemleri alt üst eden gazları atmosfere salar. Besin zinciri yoluyla da insanlara ulaşarak sağlık için tehdit oluştururlar. Dünya çapında üretilen e-atık hacmi ve kötü geri dönüşüm yönetimi çevre ve insanlar için bir tehlike oluşturmaktadır. Bu nedenle, elektronik atık miktarını azaltan bir üretim ve tüketim modeline dönmek artık ertelenemez.

 

 Elektronik Atıkların Geri Kazanılma Süreci

 

 Elektronik cihazlar çeşitli oranlarda cam, metal ve plastikten imal edildikleri için geri dönüşümü zor olabilir. Geri dönüşüm süreci, geri dönüştürülen malzemelere ve kullanılan teknolojilere bağlı olarak farklılık gösterir, ancak geri dönüşüm temel prensipler içerisinde gerçekleştirilir.

 

 Toplama ve Taşıma: Toplama ve taşıma, e-atık da dahil olmak üzere geri dönüşüm sürecinin ilk aşamalarından ikisidir. Geri dönüştürücüler, belirli yerlere toplama kutuları veya elektronik geri alma kabinleri yerleştirir ve bu sahalardan toplanan e-atıkları lisanlı geri dönüşüm tesislerine taşınır.

 

 Fiziksel ve Kimyasal Ayrıştırma: Toplandıktan ve geri dönüşüm tesislerine nakledildikten sonra, e-atık akışındaki malzemeler işlenmeli ve yeni ürünler yapmak için kullanılabilecek temiz ürünlere ayrılmalıdır. Malzemelerin verimli bir şekilde ayrılması, elektronik geri dönüşümün temelidir. Parçalama, öğütme işlemleri ile atık maddeler, 100 mm kadar küçük parçalara ayrılır. Plastik ve manyetik durumuna göre atıklar ayrıştırılır.

 

 Güçlü bir tepe mıknatısı yardımı ile demir ve çelik konveyördeki atıklardan ayırır ve ardından geri dönüştürülmüş çelik olarak satışa hazırlanır. Daha sonra eritme işlem ile alüminyum ve bakır çoğunlukla plastik olan malzeme akışından ayırır. Bir sonraki aşamada camı plastiklerden ayırmak için su ayırma teknolojisi kullanılır. Ayırma işleminin son aşaması, akışı daha da saflaştırmak için plastiklerden kalan metal kalıntılarını bulur ve çıkarır. İşlemler sırasında ortaya çıkan ağır metaller ve tehlikeli gazlar bertaraf edilir.

 

 Geri Dönüştürülen Malzemelerin Satışı: Parçalama, ayırma ve ayırma aşamaları tamamlandıktan sonra, ayrıştırılan malzemeler yeni elektronik veya diğer ürünlerin üretimi için kullanılabilir hammadde olarak satışa hazırlanır.

 

 Environmental Science & Technology dergisinin 2019 yılında yayınlanan bir rapora göre, yeni cihazların üretimi için mineralleri doğal yataklardan çıkarmak, teknolojik atıklardan geri kazanmaktan 13 kat daha maliyetlidir. Platin, bakır ve paladyum gibi mineralleri elde etmek sadece onları kazıp işlemeyi değil, aynı zamanda büyük miktarlarda su ve enerji kullanımını da gerektirir. Bu yüzden geri dönüştürülmüş ürünlerden elde edilen malzemelerin kullanımı büyük önem arz etmektedir.

 

 Atıkların geri dönüşümü sadece çevrenin kalitesini artırmakla kalmaz, aynı zamanda başka faydalar da sağlar. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (UTB), e-attıklarının doğru bir şekilde geri dönüştürüldüğünde yılda 62,5 milyar doların üzerinde fırsatlar yaratabileceğini ve dünya çapında milyonlarca yeni iş imkânları yaratabileceğini düşünüyor. Gerek ekonomik kazancı gerekse de çevre ve insan sağlığına katkısı göz önüne alındığında e-atıklarının geri dönüşümü ilerleyen yıllarda daha çok artacaktır.